Làng Trung Kiên Làng Trung Kiên có từ đời chúa Nguyễn Phúc Chu (1691-1725), khởi nguyên từ một đạo thủy quân của chúa Nguyễn cử ra trấn áp miền phiên dậu phía Bắc với nhà Trịnh. Đạo thủy quân đó gồm 5 cánh gọi là Ngũ Kiên: Tiền Kiên, Tả Kiên, Hữu Kiên, Hậu Kiên và Trung Kiên. Năm cánh thủy quân này đóng quân tại vùng đất thuộc tổng Bích La, phủ Triệu Phong (nay thuộc xã Triệu Thượng, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị) lâu ngày lập thành làng và tồn tại mãi cho đến ngày nay

      Sách "Gia Định thành thông chí" của Trịnh Hoài Đức, thời Gia Long (1802-1819), có ghi: "Chùa Kim Chương ở cách dinh trấn hơn 4 dặm về phía Nam, phía Bắc đường quan.Chính giữa là điện Phật, trước sau, Đông Tây xây cổng chùa, nhà tăng, nhà kinh, viện hương, nhà ăn đều chạm khắc, tô vẽ rạng rỡ tốt đẹp. Phía bắc chùa có mạch nước ngầm, suốt 4 mùa thấm ướt đường đi. Vào năm Ất Sửu (1745), năm thứ 18 triều vua Thế Tông có vị du tăng ở Quy Nhơn là Hòa thượng Đạt Bổn đến ở đó xây chùa

Phật giáo được xem là một trong những lĩnh vực nghiên cứu hấp dẫn. Thế nhưng, trong giới nghiên cứu khoa học Việt Nam hiện nay vẫn còn quá ít người quan tâm đến lĩnh vực này. Vì thế, để có được một người đam mê nghiên cứu Phật giáo là điều rất đáng trân trọng. Chúng tôi mang nỗi ưu tư này trò chuyện, chia sẻ với TS. Trần Hồng Liên, nhà nghiên cứu Phật giáo, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Dân tộc & Tôn giáo -Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ. Cô đã vui vẻ chuyện trò và trao đổi xung quanh vấn đề này

      Trong lịch sử hình thành và phát triển Ni giới miền Nam, rất nhiều vị danh Ni xuất hiện và góp công lớn vào tiến trình xây dựng đội ngũ Ni chúng. Họ là những người xuất hiện đơn lẻ, nhưng những đóng góp của họ đã có tiếng nói quyết định cho sự hưng khởi phong trào tu tập của Ni giới. Chúng tôi xin ghi nhận ba gương mặt tiêu biểu và xuất sắc nhất, với những công lao có tính lịch sử đối với Ni giới. Những hoạt động của họ đã đặt viên đá đầu tiên, xây nền móng cho thế hệ Ni giới về sau tại miền Nam. Đó là các vị: Hồng Nga - Diệu Ngọc (1885-1952), Hồng Thọ - Diệu Tịnh (1910-1942) và Ni trưởng Như Thanh (1911-1999).

   LTS: Nghiên cứu về Ni giới tại Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung là một lĩnh vực hiện còn khá bỏ ngỏ. Một số công trình nghiên cứu rải rác về vai trò của Ni giới trong Phật giáo vẫn chưa phác họa được diện mạo cũng như những đóng góp tích cực của họ trong việc xây xựng và phát triển đạo pháp, xã hội.
Bài viết sau đây là một trong những nỗ lực tìm hiểu và giới thiệu một số gương mặt chư Ni tiên phong mở đường cho Ni giới Nam bộ, góp phần vào việc nghiên cứu về Ni giới Việt Nam nói chung. Bài viết ít nhiều còn mang tính gợi mở, xin trân trọng giới thiệu đến quý độc giả.